Zadzwoń: +48 519 546 100, +48 519 546 101 Napisz do nas: biuro@ksj.pl
AAA Odwiedź nas na
Święty Jacek Odrowąż

Duchowny; pierwszy Polak w Zakonie Braci Kaznodziejów; założyciel wielu dominikańskich klasztorów; głosiciel Ewangelii i sługa Bożego ludu; apostoł Słowian; Światło Północy; Światło ze Śląska; jedyny Polak, uwieczniony wśród rzeźb świętych Kościoła, stojących na kolumnadzie wokół Placu św. Piotra w Rzymie…

Powyższymi tytułami i biografią św. Jacka można by obdzielić wielu. Tymczasem to właśnie Jacek Odrowąż złączył w sobie nie tylko wielość różnych określeń, jakie nadała mu tradycja i jakie zostały na jego temat uwiecznione w legendach, ale przede wszystkim tymi, które nadali mu ludzie, jakich spotykał, jakim głosił Dobrą Nowinę. To właśnie on, gorliwy Boży pielgrzym, przemierzający na własnych nogach Stary Kontynent, ale przede wszystkim Polskę, on ‒ głosiciel Słowa, sługa Maryi, jest patronem naszej Księgarni.

Kim zatem dokładnie był?

Na ogół przyjmuje się, że Jacek urodził się w Kamieniu pod Opolem około 1183 roku. Na chrzcie otrzymał imię Jan (wymawiane wówczas jako Janko, Jaśko). Więzy rodzinne łączyły go m.in. z Czesławem i Bronisławą – późniejszymi błogosławionymi. Ich stryjem był Iwo Odrowąż, kanclerz księcia Leszka Białego, biskup krakowski. Dzięki wsparciu stryja Jacek i Czesław trafili do szkoły katedralnej na Wawelu. Iwo ustanowił też Jacka kanonikiem krakowskim i wysłał na studia (studium generale) do Paryża i Bolonii.

Prawdopodobnie przed rokiem 1220, będąc w Rzymie, przystąpił do nowo powstałego Zakonu Kaznodziejskiego, m.in. wraz z Czesławem. Po pewnym przygotowaniu zimą ok. roku 1219/20 wyruszyli na tereny słowiańskie, rozpoczynając posługę kaznodziejską, i po drodze fundując nowe dominikańskie klasztory. Wedle podań mieli się z czasem rozdzielić – Czesław wyruszył z towarzyszami do Czech, a grupa Jacka pozostała na Morawach, gdzie zakonnik przebywał przez około dwa lata. Pod koniec roku 1222 wyruszył do Krakowa w celu szukania fundatorów nowych klasztorów. W tym czasie, dzięki staraniu biskupa Iwo, dominikanie otrzymali klasztor Świętej Trójcy, który stał się kolebką zakonu kaznodziejskiego w Polsce. Jego przełożonym został właśnie Jacek. Niedługo potem, w miarę fundowania nowych wspólnot, utworzono oddzielną Prowincję Polską. W roku 1228 Jacek założył klasztor w Kijowie, gdy jednak książę kijowski nakazał im opuszczenie miasta, kaznodzieje przenieśli się do Halicza i Włodzimierza, fundując tam nowe klasztory. Z okresu działalności na Rusi Czerwonej, a zwłaszcza konieczności jej opuszczenia w wyniku najazdu Tatarów (1240‒1241), zachowały się liczne legendy o Jackowych cudach, dokonywanych wśród miejscowej ludności. Z tego okresu pochodzi też najbardziej znana legenda związana z Jackiem: gdy, uciekając z Kijowa, zabrał ze sobą Najświętszy Sakrament, aby uchronić go przed zniewagą, miał usłyszeć „głos idący z figury Matki Bożej: Jacku, zabierasz Syna, a zostawiasz Matkę? Kiedy zaś święty dał do zrozumienia, że figury nie udźwignie, Matka Boża miała go zapewnić, że nie będzie taką ciężką […]”. W ten sposób do Jacka już na stałe przylgnęły symbole zw. z Eucharystią i Maryją.

Okładka książki
W. Staicha, Św. Jacek. Pierwszy Ślązak w chwale błogosławionych,
wydana przez Księgarnię i Drukarnię Katolicką w 1934 roku
[fot. ze zbiorów ŚBC (public domain)]

Od roku 1230 Jacek z towarzyszami podjęli dzieło misji wśród Prusów. W tym czasie (około dziesięciu lat) założono klasztory w Płocku, Chełmie i Gdańsku. Pracę utrudniały walki Krzyżaków, książąt polskich i Świętopełka z Prusami o ich ziemię. Po ustaniu działań wojennych dominikanie przyczynili się do ustanowienia tam diecezji. Do Krakowa Jacek powrócił w roku 1243. Posługiwał jako kaznodzieja na Skałce i Wawelu. Odwiedzał też podkrakowskie wsie, gdzie przepowiadał słowo Boże i modlił się wraz z ludźmi.

Stalle z płaskorzeźbami przedstawiającymi sceny z życia św. Jacka Odrowąża
[fot. ze zbiorów NAC]

Zmarł 15 sierpnia 1257 roku w Krakowie. Jego relikwie spoczywają w kościele św. Trójcy w Krakowie. Wspomnienie liturgiczne dominikanina przypada 17 sierpnia. Jak pisała kiedyś J. Syrek: „Jego prawdziwa historia przeplata się dzisiaj z licznymi legendami. I można naprawdę stworzyć super barwną biografię! Ale sam św. Jacek chował się za życia w cieniu Pana Boga. Priorytetem dla niego było przemierzanie świata na piechotę, bez grosza przy duszy i porywanie ludzi siłą wiary oraz siłą głoszonego Słowa”.

Patronuje, oprócz naszej Księgarni, m.in. archidiecezji katowickiej i diecezji opolskiej.

Opracowano m.in. na podstawie prac: B. Szczykały, J. A. Spieża OP.

DANE ADRESOWE

Księgarnia św. Jacka
ul. Warszawska 58 , 40-008 Katowice
NIP: 634-019-76-31
KRS: 0000138372
REGON: 001316076

DANE KONTAKTOWE

519 546 100
biuro@ksj.pl
Hurtownia czynna
od poniedziałku do piątku: 8:00 – 16:00
soboty: 9:00 – 13.00

© 2020 Księgarnia św. Jacka
Realizacja: Bazinga